Tin tức

Trong một vụ hỏa hoạn, mức độ thiệt hại không chỉ phụ thuộc vào vị trí phát sinh đám cháy mà còn liên quan trực tiếp đến tốc độ lan truyền của lửa, khói và nhiệt sang các khu vực xung quanh. Khi đám cháy không được kiểm soát, các yếu tố nguy hiểm có thể nhanh chóng lan rộng, ảnh hưởng đến khả năng thoát nạn, công tác chữa cháy và sự an toàn của toàn bộ công trình.

Đối với nhà xưởng, kho hàng, trung tâm thương mại, tầng hầm và các công trình có không gian lớn, việc kiểm soát sự lan truyền của đám cháy đặc biệt quan trọng. Đây cũng là lý do các giải pháp ngăn cháy lan trở thành một nội dung cần được xem xét ngay từ giai đoạn thiết kế xây dựng.

Vậy ngăn cháy lan là gì, có những giải pháp ngăn cháy lan nào và cần lưu ý điều gì khi lựa chọn, bố trí trong công trình?

1. Ngăn cháy lan là gì?

Ngăn cháy lan là việc áp dụng các giải pháp về quy hoạch, kiến trúc, kết cấu, vật liệu và hệ thống kỹ thuật nhằm hạn chế hoặc ngăn chặn sự lan truyền của đám cháy từ khu vực phát sinh sang những khu vực khác trong một khoảng thời gian nhất định.

Mục đích chính của ngăn cháy lan là kiểm soát phạm vi ảnh hưởng của đám cháy, bảo vệ các khu vực chưa bị cháy, tạo điều kiện cho con người thoát nạn và hỗ trợ lực lượng chức năng triển khai công tác chữa cháy, cứu nạn cứu hộ.

Trong thực tế, cháy có thể lan truyền theo nhiều con đường khác nhau:

• Cháy lan theo phương ngang: Lửa và nhiệt lan từ phòng này sang phòng khác, giữa các khu sản xuất hoặc qua những ô mở trên tường, vách.
• Cháy lan theo phương đứng: Đám cháy phát triển qua giếng kỹ thuật, khoảng thông tầng, cầu thang hoặc các lỗ mở xuyên sàn.
• Cháy lan qua kết cấu và vật liệu: Nhiệt hoặc ngọn lửa tác động đến các bộ phận xây dựng, lớp hoàn thiện hay vật liệu dễ cháy.
• Cháy lan qua mặt ngoài công trình: Ngọn lửa có thể phát triển qua các lỗ cửa, mặt dựng hoặc những bộ phận liên kết giữa các tầng.

Cháy lan tại các công trình  có 3 dạng thường gặp đó là:

• Do dẫn truyền: Nhiệt từ đám cháy truyền qua các vật liệu, đặc biệt là kim loại có khả năng dẫn nhiệt cao như ống thép, đường ống thông gió hoặc hệ thống đường ống kỹ thuật. Nhiệt lượng truyền đến các khu vực lân cận có thể làm nóng và gây cháy những vật liệu dễ bắt lửa khi đạt đến nhiệt độ thích hợp.
• Do bức xạ nhiệt: Nhiệt lượng từ đám cháy truyền trực tiếp ra môi trường xung quanh dưới dạng bức xạ, không cần tiếp xúc với vật liệu dẫn nhiệt. Khi các vật liệu dễ cháy ở gần hấp thụ đủ nhiệt, chúng có thể bắt cháy và khiến đám cháy tiếp tục lan rộng.
• Do đối lưu: Không khí và khí nóng sinh ra từ đám cháy có xu hướng bốc lên cao, tích tụ dưới trần và lan truyền sang các khu vực khác. Hiện tượng này đặc biệt nguy hiểm tại nhà xưởng, tầng hầm và các công trình có không gian thông tầng.

2. Vì sao công trình cần có giải pháp ngăn cháy lan?

2.1. Hạn chế phạm vi và mức độ thiệt hại khi xảy ra hỏa hoạn

Khi một đám cháy xuất hiện, nếu không có các bộ phận ngăn cách phù hợp, lửa và nhiệt có thể lan sang những khu vực lân cận. Tại các nhà máy, kho hàng hoặc khu vực lưu trữ nguyên vật liệu, việc cháy lan có thể làm gia tăng nhanh chóng quy mô đám cháy, gây thiệt hại lớn về tài sản, thiết bị và dây chuyền sản xuất. Việc phân chia công trình thành các khoang cháy, kết hợp với những bộ phận ngăn cháy có giới hạn chịu lửa phù hợp, giúp hạn chế sự phát triển của đám cháy sang khu vực khác trong thời gian thiết kế.

2.2. Hỗ trợ quá trình thoát nạn

Khói, khí độc và nhiệt độ cao là những yếu tố đặc biệt nguy hiểm trong hỏa hoạn. Các giải pháp ngăn cháy, kết hợp với giải pháp ngăn khói và hệ thống bảo vệ đường thoát nạn, có thể giúp hạn chế sự ảnh hưởng của đám cháy đến những khu vực chưa bị tác động. Nhờ đó, người bên trong công trình có thêm điều kiện để di chuyển đến nơi an toàn. Tuy nhiên, ngăn cháy và ngăn khói là hai chức năng cần được đánh giá riêng. Một sản phẩm đạt giới hạn chịu lửa EI không đồng nghĩa với việc đã được chứng minh có khả năng kín khói theo mọi yêu cầu của công trình.

2.3. Hỗ trợ công tác chữa cháy và cứu nạn cứu hộ

Khi đám cháy được giới hạn trong phạm vi nhất định, lực lượng chữa cháy có thể thuận lợi hơn trong việc tiếp cận hiện trường, xác định khu vực nguy hiểm và tổ chức các phương án xử lý. Ngược lại, nếu đám cháy lan nhanh qua các khu vực chức năng, việc khống chế và tiếp cận đám cháy sẽ trở nên phức tạp hơn.

3. Giải pháp ngăn cháy lan hiệu quả trong công trình

Không có một giải pháp duy nhất phù hợp với mọi công trình. Tùy theo đặc điểm không gian và yêu cầu thiết kế, các giải pháp dưới đây có thể được sử dụng riêng lẻ hoặc kết hợp.

3.1. Sử dụng tường và vách ngăn cháy

Tường ngăn cháy và vách ngăn cháy là những bộ phận được sử dụng phổ biến để phân chia không gian, tạo ranh giới giữa các khu vực có yêu cầu an toàn cháy khác nhau. Các bộ phận này có thể được xây dựng bằng những hệ kết cấu, vật liệu có khả năng chịu lửa phù hợp, chẳng hạn bê tông, khối xây hoặc các hệ vách ngăn cháy đã được đánh giá.

Ưu điểm của giải pháp tường và vách ngăn cháy là khả năng tạo ranh giới cố định, ổn định và phù hợp với nhiều khu vực chức năng. Tuy nhiên, tại những vị trí cần thường xuyên vận chuyển hàng hóa, xe nâng hoặc kết nối dây chuyền sản xuất, việc bố trí tường cố định có thể ảnh hưởng đến hoạt động vận hành.

Trong trường hợp này, cần xem xét các giải pháp chèn bịt ô mở có khả năng đóng khi xảy ra cháy.

3.2. Thiết kế và sử dụng vật liệu chống cháy trong công trình

Sử dụng vật liệu chống cháy phù hợp giúp hạn chế sự lan truyền của lửa và nhiệt, góp phần bảo vệ kết cấu, tài sản và nâng cao an toàn PCCC cho công trình.

Một số giải pháp phổ biến gồm:

• Tường, sàn và trần chống cháy: Sử dụng bê tông, vữa chống cháy và các hệ vật liệu có giới hạn chịu lửa phù hợp để phân chia, bảo vệ các khu vực trong công trình.
• Sơn chống cháy: Bảo vệ kết cấu thép, làm chậm quá trình gia tăng nhiệt độ và suy giảm khả năng chịu lực khi xảy ra hỏa hoạn.
• Tấm panel chống cháy: Sử dụng hệ panel có cấu tạo và khả năng chịu lửa phù hợp, thường ứng dụng tại nhà xưởng, kho hàng và khu vực kỹ thuật.

3.3. Sử dụng màn, rèm ngăn cháy

Màn, rèm ngăn cháy là giải pháp ngăn cháy lan hiệu quả, được ứng dụng tại các nhà xưởng, kho hàng, trung tâm thương mại, tầng hầm và những công trình có không gian mở lớn.

Hệ thống gồm thân màn bằng vật liệu chịu nhiệt, cơ cấu cuốn hoặc xếp, bộ dẫn hướng và hệ thống điều khiển tự động. Trong điều kiện bình thường, màn được thu gọn, đảm bảo không gian thông thoáng và thuận tiện cho hoạt động sản xuất, vận chuyển. Khi nhận tín hiệu từ hệ thống báo cháy, màn tự động hạ xuống theo thiết kế, tạo thành bộ phận ngăn cách, hạn chế sự lan truyền của lửa và nhiệt sang các khu vực lân cận.
 

Ưu điểm của màn, rèm ngăn cháy:

• Phù hợp với các ô mở lớn, không gian thông tầng và khu vực cần phân chia khoang cháy.
• Thiết kế gọn nhẹ, tối ưu diện tích lắp đặt, hạn chế ảnh hưởng đến kiến trúc công trình.
• Tự động vận hành và có thể liên động với hệ thống báo cháy.
• Linh hoạt về kích thước, cấu hình và phương án lắp đặt theo yêu cầu thực tế.
• Có nhiều giải pháp với giới hạn chịu lửa khác nhau, đáp ứng yêu cầu thiết kế PCCC.

KODSDOOR cung cấp các giải pháp màn cuốn và màn xếp ngăn cháy, trong đó màn cuốn ngăn cháy EI60 đã được thử nghiệm và đánh giá mở rộng phạm vi kích thước lên đến 15.000 mm chiều rộng và 6.000 mm chiều cao, theo các cấu hình và điều kiện được quy định trong hồ sơ kỹ thuật.

Việc lựa chọn màn, rèm ngăn cháy cần căn cứ vào giới hạn chịu lửa yêu cầu, kích thước ô mở, điều kiện lắp đặt và hồ sơ kỹ thuật của từng sản phẩm nhằm đảm bảo tính phù hợp với công trình.